Financiering

Bij het beheren van de risico's met geldzaken van de gemeente maken we een verschil tussen geld dat we voor een korte tijd lenen (minder dan een jaar) en geld dat we voor een langere tijd lenen (langer dan een jaar).

Renterisico's op korte financiering (kasgeldlimiet)

De kasgeldlimiet is een grens voor hoeveel kortlopende schulden een gemeente mag hebben. Deze grens is 8,5% van het totale bedrag dat de gemeente in haar begroting heeft staan. Dit is om te voorkomen dat de gemeente te veel geld leent voor een korte tijd. Voor 2025 is de kasgeldlimiet 8,5% van € 387,6 miljoen. Dat is € 32,9 miljoen.

In 2025 laat de korte schuldpositie het volgende ontwikkeling zien, gebaseerd op de inkomsten en uitgaven van de exploitatie, de gemaakte investeringen, de uitvoering van de grondexploitaties en de kasstromen van leningen (zoals rente, aflossingen van oude leningen en het afsluiten van een nieuwe lening).

Figuur 4.1 Verloop kortlopende middelen 2025 (bedragen maal € 1 waarbij een - bedrag een schuld is en een + een vordering)

Het totaal aan kortlopende middelen (groen) bestaat uit de optelling van:

1. de schuld/vordering in Rekening Courant bij de BNG Bank (blauw);
2. de lopende kasgeldleningen (oranje) De eerste kasgeldlening van € 15 miljoen liep van februari tot mei. De tweede kasgeldlening van € 25 miljoen is in december 2025 afgesloten. Beide kasgeldleningen zijn aangetrokken ter voorkoming van een overschrijding van onze kredietlimiet bij de BNG Bank.
3. middelen aangehouden bij 's-rijks schatkist (zwart).

De rode lijn op - € 20 miljoen laat zien wat onze maximale limiet is bij de BNG Bank.  
De onderste blauwe lijn op - € 32,9 miljoen geeft de wettelijke grens aan voor kortlopende leningen, de kasgeldlimiet.

Gedurende het jaar verandert de hoogte van de kortlopende schulden steeds. Dit komt vooral doordat de inkomsten en uitgaven niet altijd tegelijk plaatsvinden. De meeste inkomsten uit woonlasten komen binnen tussen maart en juni. In juli wordt de jaarlijkse declaratie bij het BTW-compensatiefonds ontvangen.

In maart ontving Hilversum van het Rijk een voorschot van 14 miljoen euro om de kosten voor de opvang van Oekraïners te kunnen betalen.
De uitgaven zijn ongeveer gelijk verdeeld over het jaar, maar in januari en december zijn de uitgaven hoger dan in andere maanden.

In 2025 was er soms meer geld op onze rekening bij de BNG Bank dan we nodig hadden. Als het geld op onze rekening meer is dan € 2,0 miljoen, wordt het extra geld automatisch overgemaakt naar de Schatkist. Dit gebeurt volgens de regels van Schatkistbankieren.

Als er te weinig geld is bij de BNG Bank, halen we geld, dat nog bij de schatkist van het ministerie van Financiën staat, terug naar de BNG Bank. Zo zorgen we dat het tekort bij de BNG Bank zo klein mogelijk blijft.

Op 31 december 2025 is de kortlopende schuld in totaal € 33 miljoen. Dit bedrag bestaat uit drie delen: € 8,4 miljoen schuld bij de BNG Bank, een kasgeldlening van € 25 miljoen en een tegoed van € 0,4 miljoen bij schatkistbankieren.
We kijken naar de gemiddelde schuld per kwartaal om te controleren of we binnen de wettelijke kasgeldlimiet blijven.
De gemiddelde kwartaalschuld berekenen we zo: we nemen de schuld aan het einde van de laatste dag van elke maand in het kwartaal en delen dat door drie.
In de tabel hieronder is te zien dat de gemiddelde kwartaalschuld lager is dan de kasgeldlimiet. Dit betekent dat Hilversum in 2025 de kasgeldlimiet niet heeft overschreden.

Vergelijking kortlopende schulden met de kasgeldlimiet

In 2025 was er sprake van een gemiddelde kwartaalschuld van € 8,258 miljoen.
In 2024 was er nog sprake van een gemiddeld kwartaaltegoed van € 16,275 miljoen. Dit kwam omdat er in 2024 sprake was van een lange periode met grote overliquiditeit. Deze werd veroorzaakt door ontvangen voorschotten van het Rijk voor de bekostiging van de opvang van Oekraïners. In 2025 is de periode van overliquiditeit veel korter en met lagere bedragen geweest. Daardoor is er nu per saldo weer sprake van een gemiddelde kwartaalschuld van € 8,258 miljoen.

Langlopende financiering

Langlopende leningen worden afgesloten als uit de verwachte inkomsten en uitgaven blijkt dat het maximale bedrag voor kortlopende schulden (de kasgeldlimiet) voor langere tijd zal worden overschreden.

Renterisico betekent dat het kan gebeuren dat we nieuwe langlopende leningen moeten afsluiten tegen een hogere rente dan we hadden verwacht. Daardoor kunnen de lasten voor rente stijgen.
Dit risico geldt voor langlopende leningen die we moeten herfinancieren. We proberen het risico te verkleinen door de aflossingen over een langere periode te spreiden. Er zijn regels die bepalen hoe groot het renterisico mag zijn, zowel voor langlopende als kortlopende leningen. We controleren het renterisico voor langlopende leningen met een norm, die gebaseerd is op 20% van het totaal van onze begroting. (de renterisiconorm)
In 2025 is het renterisico heel laag, namelijk 2%. Dat betekent dat het risico op hogere rentelasten van herfinanciering klein is.

Het bedrag op regel 4 is het bedrag dat in 2025 is afgelost met betrekking tot de lening portefeuille zoals die bestaat per 1 januari 2025.