1.2.5 Cultureel erfgoed
Cultureel erfgoed heeft een verbindende werking in Hilversum vanuit ruimtelijk, sociaal en maatschappelijk perspectief. Bijzonder aan Hilversum is de unieke identiteit als tuinstad in Nederland met een hoge dichtheid aan erfgoed. Hilversum is een monumentenstad in het groen, met ruim 1100 monumenten, drie beschermde stadsgezichten. Cultureel erfgoed beslaat een breed veld, zoals archeologie en aardkunde, cultuurhistorie en verhalen, architectuur en stedenbouw, cultuurlandschap, groen, water en openbare ruimte. Cultureel Erfgoed richt zich op de speerpunten behoud en bescherming van het erfgoed voor huidige en toekomstige generaties, het erfgoed beter benutten en het versterken van de zichtbaarheid en beleving van duurzaam en functionerend erfgoed, het erfgoed inzetten voor ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid. Erfgoed is een leefomgevingskwaliteit en kan een bijdrage leveren aan de ruimtelijke, sociale en maatschappelijke uitdagingen. Met de rijkdom aan cultureel erfgoed in Hilversum vraagt deze visie op het erfgoed om een actualisering van ons beleidskader zodat we ons erfgoed nu en in de toekomst nog beter kunnen positioneren in de ontwikkeling en versterking van de identiteit van Hilversum. De gemeente heeft een regierol bij het beschermen, behouden en versterken van het cultureel erfgoed. We trekken daarbij ook samen met de eigenaren van monumenten op. Toekomstbestendig betekent ook dat er ruimte is voor transformatie van monumenten met passend gebruik en behoud van de monumentale waarden en het karakter van de monumenten. Het doel hierbij is dat cultureel erfgoed zichtbaar en beleefbaar blijft, een verbindende kracht heeft en actief onderdeel is van een veranderende leefomgeving. In 2024 is de Omgevingsvisie Hilversum 2040 vastgesteld, waarin wordt aangegeven dat integraal gewerkt wordt vanuit de cultuurhistorische basis. |
|---|
Onderstaand volgt een toelichting op de voortgang van de specifieke activiteiten die we in 2025 hebben uitgevoerd. Deze activiteiten zijn ook opgenomen in de programmabegroting voor 2025. We willen benadrukken dat we niet specifiek rapporteren over de reguliere activiteiten die we uiteraard ook hebben uitgevoerd in 2025, tenzij deze niet conform begroting zijn uitgevoerd.
Voortgang speerpunten begroting 2025
● | Positioneren van de identiteit van Hilversum in lijn met de Omgevingsvisie, Omgevingsplan, gebiedsagenda's en de doelen uit de Omgevingsvisie (actief, duurzaam en meedoen). |
|
|---|---|---|
● | Afronden van het project Erfgoedverhalen van Hilversum waarbij in lijn met de Omgevingsvisie de Hilversumse waarden en kenmerken worden geïnventariseerd en geanalyseerd met experts, inwoners en erfgoedorganisaties. |
|
● | Ontwikkelen beleid en (beleids)instrumenten om erfgoed te behouden, te versterken en te benutten. |
|
● | Restaureren en toegankelijk, zichtbaar en beleefbaar maken van het cultureel erfgoed in Hilversum. Voortzetten advisering restauratie AVRO studiogebouwencomplex. |
|
● | Ondersteuning bieden bij de uitwerking van het masterplan Zonnestraal. |
|
● | fase 2 van de Routekaart Religieus Erfgoed uitwerken om het religieus erfgoed te behouden en te benutten en inzetten op medebestemmingen. |
|
● | Ontwikkelen visie op duurzaam gebruik van de monumentale schoolgebouwen. |
|
● | Proces van het verduurzamen van monumenten onder de aandacht brengen, met behoud van het karakter van deze monumenten. |
|
● | Het aanvullen van het Hilversums Restauratiefonds. |
|
Toelichting
De eerste fase van de erfgoedverhalen is afgerond. In deze fase zijn de wijken onderzocht en geanalyseerd. De waarden en kenmerken zijn geïnventariseerd. Dit heeft geleid tot de oplevering van erfgoedverhalen per wijk en een cultuurhistorische waardenkaart. Daarmee is de cultuurhistorische basis, zoals in de Omgevingsvisie staat, gelegd. De wijkbewoners zijn betrokken bij het onderzoek door hen te vragen wat zij de plekken en gebouwen van betekenis vinden in hun wijk en waarom. Daardoor kunnen verbanden worden gelegd tussen fysieke en sociale betekenissen. Het laatste onderdeel van de opdracht is nog in uitvoering, namelijk de borging in beleid en instrumenten.
Het ontwikkelen van beleid en (beleids)instrumenten om erfgoed te benutten, te versterken en te behouden is de tweede nog uit te voeren fase van de erfgoedverhalen. Dit gaat over het positioneren en borgen van het erfgoed in het Omgevingsplan. Daarnaast wordt erfgoed integraal meegenomen en afgewogen in planvorming ter versterking en ontwikkeling van de stad, zoals in gebiedsagenda's, Plan uitwerkingskaders en Locatie ontwikkelplannen.
Hilversum heeft een groot aantal beschermde monumentale schoolgebouwen. Vanuit de gemeente is het document ´Regie op Onderwijshuisvesting, Integraal Huisvestingsplan 2024-2039´ opgesteld waarin alle plannen van de gebouwen zijn opgenomen. Voor elk monumentaal schoolgebouw kan vóór de start van het maken van de plannen een procesbeschrijving worden opgesteld. Zo wordt vanaf het begin onderwijs en erfgoed goed afgestemd en kan direct worden gekeken naar het onderhoud en verduurzaming van de betreffende school. Op dit moment wordt per schoolgebouw het vereiste maatwerk geleverd.
Financiële analyse
Bedragen x € 1.000 | |||
Lasten | Baten | Saldo | |
Begroting na wijziging | 961 | -3 | 957 |
Realisatie | 956 | -32 | 924 |
Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting) | -5 | -28 | -33 |
De afwijking voor de uitvoering van werkzaamheden voor de ambitie cultureel erfgoed is beperkt.